Een blik terug

3 Miljoen jaar geleden was het gebied dat we nu kennen als de Ardennen nagenoeg totaal vlak afgesleten en leek sterk op het huidige Nederland. Echter tijdens een periode die bekend staat  als Alpiene Orogenese, waarin de Alpen hun vorm kregen, tilde de botsing tussen de Europese plaat en Afrika ook het Ardennengebied naar zowat 700m hoogte.
De rivieren Ourthe, Lesse, Lomme, Maas, Semois, Vesder & Amblève sneden diep in dit hoogplateau en vormden zo het landschap dat wij nu kennen. Alleen de Hoge Venen bleven ongeschonden van het erosiegeweld en zijn tot vandaag nagenoeg ongewijzigd gebleven.
Wie dit prachtige gebied bezoekt merkt alleen door het barre klimaat de hoge ligging (700m Signal d. Botrange) op. Het ontbreken van diep uitgesneden dalen berooft bezoekers echter van het hoogtegevoel wat wel uitgesproken aanwezig is in de streek rondom de Ourthe, welke zich haast 500m diep in het landschap uitsleet tot het huidige Ourthedal.

In tegenstelling tot de Alpen verloopt de hellingsgraad in de Ardennen zachter en hierdoor blijven de hoger gelegen toppen buiten het gezichtsveld van een toeschouwer die zich door het dal begeeft (zie afbeelding hiernaast).



Men dient zich naar de toppen van de omringende heuvels te begeven om een goede indruk te krijgen van de erosie veroorzaakt door deze rivieren.


Plaats in de geschiedenis

Voor het eerst beschreven door de Romeinen in het tijdperk van Christus en Julius Cesar, grondgebied van de Kelten en later onder bewind van Rome en diens legioenen. De streek tussen Bomal, en Hotton getuigt nog van deze Keltische aanwezigheid d.m.v. de hunebedden die men er aantreft. Na de val van het Romeinse imperium komt het gebied in de handen van Germaanse aristocratie. Vele burchten en vestingen getuigen nog van dit feodaal tijdperk, dat gedurende meer dan 1000 jaar onder bewind van de meest uiteenlopende adellijke families komt te staan om uiteindelijk op 14 maart 1838 onder Belgisch grondgebied te vallen. De tweede wereldoorlog maakte zijn doodstrijd door in dit gebied, waarvan talloze tanks nog tot vandaag de dag als monument aan herinneren en wat op indrukwekkende wijze weergegeven is in de film: Battle of the Bulge, beter bekend als, 'Het Ardennenoffensief'.

Het klimaat

Mild tijdens de zomer maar bar en koud gedurende de winter. Door de relatief hoge ligging van de plateau’s (500 – 700m) komt er langdurig nachtvorst voor.
De streek rondom Baraque de Fraiture en de hoogvlakten Dochamps & Bois des Fagnes kenmerken zich door vrieskou en sneeuw gedurende de winter. Plaatselijk tot zelfs 125 dagen vorst aan de grond.
In 1940 daalde de temperatuur tot -30.1°c rondom Rochefort. Amerikaanse veteranen spreken nog altijd van 'cold as a Belgian night'. Zij leverden in 1944-1945 slag rondom Spa in een sneeuwlaag van 49cm dik. Vandaag genieten de toeristen van dit witte tapijt om pret te beleven of lange idyllische tochten te maken.
 

Het laatste groene bolwerk van de Benelux.

Met een bevolkingsdichtheid van nauwelijks 1/8e in vergelijking met Nederland zijn de Ardennen een echt baken van rust. Dit ruwe rotsachtige en golvende landschap liet zich slechts moeilijk door de mens bedwingen. De arme grond en klimatologische omstandigheden maakten het geheel nog minder aantrekkelijk om zich te vestigen. Een zegen voor de huidige bevolking alsmede voor de toerist die vandaag kunnen genieten van de rust en stilte van deze streek. Uitgestrekte wouden bedekken de flanken van het Ourthedal. Men kan er tientallen kilometers fietsen of wandelen zonder dat de bewoonde wereld zijn vingers uitsteekt. Bois St-Hubert, Forêt du Roi Albert, Bois du Grune en Bois des Fagnes en nog vele meer vormen wouden, samen duizenden hectaren groot, en herbergen een grote variëteit aan fauna & flora. Herten en everzwijnen, vossen, hazen, fazanten en eekhoorns kruisen uw pad indien u de stilte respecteert.

Overwegend de hoger gelegen gebieden zijn  bedekt met naaldbomen en lager treft men loofbossen aan. De bodem bestaat er afwisselend uit harde rotsgesteenten en zachtere kalk of leisteen waarin stromend water holten uitsleet en grotten zich vormden. De meest bekende zijn de grotten van Han, Hotton of Remouchamps, zij behoren tot de meest interessante onderaardse werelden van Europa en zijn tevens vindplaats voor prehistorische overblijfselen en terrein voor speologen. Door eenzelfde inwerking van water zijn in het landschap indrukwekkende rotsmassieven waar te nemen. De streek rondom Hotton, La Roche en Ardenne, Erezée en Ortho kenmerkt zich door deze rotsformaties en zijn geliefd oefenterrein voor Alpinisten.

De rivieren stromen gedurende drogere perioden zacht en vriendelijk door het landschap en zijn een trekpleister voor dagjestoeristen die komen kajakken of zwemmen. Forelvissers kunnen zich (mits vergunning) versmelten met de natuur. Bij regenval neemt de stroming sterk toe en palmen de stromen soms nagenoeg het gehele dal in en veranderen in kolkende en gevaarlijke bergstromen.


Hoge toppen en diepe dalen

Wie zegt Ardennen denkt dadelijk Hoge Venen met zijn Signal de Botrange (694m, uitkijktoren 700m) of Baraque Michel (680 h). Dit gebied is het laatste stuk wildernis dat de lage landen bezitten. De venen zijn een hoogplateau gekenmerkt door een bar winterklimaat, temperaturen die flirten met de -20°C vormen er geen uitzondering Wie dit gebied wenst te bezoeken treft op de pagina: Les Amis de la Fagne - De Vrienden van de Venen veel informatie aan alsmede een prachtig reeks foto's.

Maar de venen (provincie Luik) situeren zich hoog gelegen en relatief vlak en wie de voorkeur geeft aan weidse uitzichten plant zijn wandelingen beter in de omgeving van een rivier. De Ardeense rivieren ontspringen op de hoogplateau's en eroderen zich vandaar een weg door het landschap. De flanken van deze stromen zijn de ideale wandelroutes en herbergen vaak verrassend mooie uitzichtpunten. De Belgische provincie Luxemburg omvat het grootste gedeelte van het hogere Ardennenreliëf en men treft er de sterkste dalvorming aan. Hoogteverschillen lopen er op tot bijna 400m binnen enkele kilometers. Dit terrein leent zich voor wandeltochten met een hogere moeilijkheidsgraad .De streek rondom La Roche-en-Ardenne, Hoton, Baraque de Fraiture (652m, skipiste) & Durbuy noemt men de poort tot de hoge Ardennen. In de meeste literatuur spreekt men van land van Ourthe & Aisne. Wie meer informatie wenst over bepaalde dorpjes, hun ligging of hoogte adviseren wij de volgende pagina te bezoeken: http://www.web.be/communes/ .

De provincie Luik herbergt het hoogste plateau. De provincie Namen is lager gelegen maar toch prachtig geprofileerd door de Maas, het ruigste reliëf in deze provincie situeert zich tegen de Franse grens waar de rivier Semois een indrukwekkend spoor in het landschap heeft nagelaten. Vooral de omgeving van Boullion (middeleeuwse burcht Godfried v. Boullion), Sugny, Gedinne en Fumay zijn een wandelbezoek waard. Namen en Dinant zijn de bekendste steden in deze provincie.

Bron: F. Prenen (zie ook zijn website Wandelen in de Ardennen)

.